{"id":573,"date":"2010-08-26T22:32:09","date_gmt":"2010-08-26T20:32:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dg.art.pl\/?p=573"},"modified":"2013-07-08T15:13:52","modified_gmt":"2013-07-08T13:13:52","slug":"zasady-komponowania-reportazu-fotoreportazu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/zasady-komponowania-reportazu-fotoreportazu\/","title":{"rendered":"Zasady komponowania reporta\u017cu (fotoreporta\u017cu)"},"content":{"rendered":"

\"James<\/a>
\nKlatka z filmu „War photographer” przedstawia Jamesa Nachtweya, kt\u00f3ry w swoim mieszkaniu komponuje z wykonanych zdj\u0119\u0107 reporta\u017c. Jest on wybitnym fotografem wojennym. Ka\u017cde jego zdj\u0119cie jest wspania\u0142e. A mimo to u\u0142o\u017cenie z nich sp\u00f3jnej historii zajmuje cz\u0119sto kilka dni. <\/p>\n

Warto przyjrze\u0107 si\u0119 tak\u017ce w jaki spos\u00f3b to wykonuje. Zdj\u0119cia s\u0105 wydrukowane. Tablica magnetyczna u\u0142atwia zmian\u0119 ich po\u0142o\u017cenia. Na \u015bcianie panuje porz\u0105dek – nic nie odwraca uwagi od zdj\u0119\u0107.<\/p>\n

Dlaczego to takie trudne? Jak u\u0142o\u017cy\u0107 interesuj\u0105cy reporta\u017c?<\/p>\n

Po pierwsze: klasyczne zasady komponowania reporta\u017cu<\/strong> <\/font>
\nReporta\u017c to inaczej relacja z okre\u015blonych wydarze\u0144. Sk\u0142ada\u0107 si\u0119 powinien z pocz\u0105tku, punktu kulminacyjnego oraz zako\u0144czenia (narracja). Jego budowa powinna opiera\u0107 si\u0119 o 3 typy zdj\u0119\u0107:<\/p>\n

A. Plan og\u00f3lny
\n\"Plan<\/a>
\nPrzedstawienie miejsca lub kontekstu sytuacji, kt\u00f3rej dotycz\u0105 zdj\u0119cia. Najlepiej je\u017celi reporta\u017c zaczyna si\u0119 od takiego zdj\u0119cia lub ewentualnie je\u017celi jest ono na drugiej pozycji. Plan og\u00f3lny nie powinien wyst\u0105pi\u0107 drugi raz (o wyj\u0105tkach p\u00f3\u017aniej – teraz mowa o klasycznych zasadach).<\/p>\n

B. Temat g\u0142\u00f3wny
\n\"Temat<\/a>
\nW\u0142a\u015bciwe przedstawienie tematu, cia\u015bniejszy kadr skupiaj\u0105cy si\u0119 na ograniczonej ilo\u015bci plan\u00f3w. Tego typu zdj\u0119cia powinny z regu\u0142y stanowi\u0107 80% zawarto\u015bci reporta\u017cu.<\/p>\n

C. Detal, zbli\u017cenie
\n\"Zbli\u017cenie\"<\/a>
\nCiasny portret lub jaki\u015b przedmiot ciasno skadrowany. Jeden do dw\u00f3ch plan\u00f3w.<\/p>\n

Je\u017celi chcesz, aby Twoi znajomi z zainteresowaniem przejrzeli rodzinne albumy lub zdj\u0119cia ze \u015blubu, to u\u0142\u00f3\u017c z nich reporta\u017ce po 3-15 zdj\u0119\u0107 ka\u017cdy wed\u0142ug klasycznych zasad. Tyle Tobie wystarczy, reszty nie musisz czyta\u0107.<\/p>\n

Natomiast je\u017celi chcesz u\u0142o\u017cy\u0107 profesjonaln\u0105 histori\u0119 dla gazety, na wystaw\u0119, b\u0105d\u017a do konkursu, to zasady klasyczne s\u0105… do bani! Dlaczego? Sp\u00f3jrz na 3 wybrane wy\u017cej zdj\u0119cia. O czym to jest reporta\u017c? O szkole? O otwarciu sali gimnastycznej? Tylko ja wiem, \u017ce to szko\u0142a, w kt\u00f3rej schronienie znalaz\u0142y ofiary powodzi. Nuda, nuda i jeszcze raz nuda!<\/p>\n

Chc\u0105c skomponowa\u0107 ciekawy wsp\u00f3\u0142czesny reporta\u017c nale\u017cy stosowa\u0107 wi\u0119cej zasad:<\/p>\n

Zmieniaj chronologi\u0119 (ale nie oszukuj)<\/strong><\/font>
\nIle reporta\u017cy mo\u017cna u\u0142o\u017cy\u0107 z 5 zdj\u0119\u0107? Jeden? Dwa? Nie – a\u017c dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107. Zmiana po\u0142o\u017cenia jednego zdj\u0119cia cz\u0119sto wywraca do g\u00f3ry nogami interpretacj\u0119 ca\u0142ej historii. Prosty przyk\u0142ad:<\/p>\n

Reporta\u017c nr 1 – „Woda przybiera”
\n

\"Kolejno\u015b\u0107<\/a>

Wida\u0107 zapor\u0119 z work\u00f3w i dwie osoby, kt\u00f3re zapewne je te\u017c uk\u0142ada\u0142y. Domy\u015blamy si\u0119, \u017ce to przygotowania na przyj\u015bcie fali powodziowej. Na kolejnym zdj\u0119ciu woda dociera. Zapora zapewne zawiod\u0142a skoro dom jest zalany.<\/p><\/div><\/p>\n

Reporta\u017c nr 2 – „Woda opada”
\n

\"Kolejno\u015b\u0107<\/a>

Widzimy pow\u00f3d\u017a, zalany dom. Na drugim zdj\u0119ciu wody jest mniej. Dwie osoby przygl\u0105daj\u0105 si\u0119. Opadaj\u0105cej wodzie? Chyba tak, jest jej mniej przecie\u017c.<\/p><\/div><\/p>\n

Wyobra\u017a sobie po\u017car jakiego\u015b wie\u017cowca. Fotografujesz to zdarzenie, p\u0142omienie, stra\u017cak\u00f3w. Po ugaszeniu po\u017caru jeden ze stra\u017cak\u00f3w wynosi kobiet\u0119 z budynku. Niesie j\u0105 na r\u0119kach, aby nie zamoczy\u0142a sobie n\u00f3g od stoj\u0105cej wsz\u0119dzie wody. Wystarczy takie zdj\u0119cie wstawi\u0107 mi\u0119dzy dwa inne z buchaj\u0105cymi p\u0142omieniami, a ogl\u0105daj\u0105cy odniesie wra\u017cenie, \u017ce stra\u017cak wyni\u00f3s\u0142 t\u0119 niewiast\u0119 wprost z piek\u0142a ratuj\u0105c jej \u017cycie. I tym prostym zabiegiem stworzyli\u015bmy bohatera…<\/p>\n

Steruj\u0105c kolejno\u015bci\u0105 mo\u017cna zatem manipulowa\u0107 faktami.<\/b> Rzetelny fotograf dokumentalny stara si\u0119 zachowa\u0107 obiektywizm. A manipulacja chronologi\u0105 jest niedopuszczalna za wyj\u0105tkiem 2 przypadk\u00f3w:<\/p>\n

a) Nie ma to wp\u0142ywu na histori\u0119
\nNa przyk\u0142ad fotografujemy przez dwa tygodnie prac\u0119 policjant\u00f3w. Przedmiotem zainteresowania jest ich praca jako taka. A nie to co si\u0119 zmieni\u0142o przez okres fotografowania.<\/p>\n

b) Robimy to \u015bwiadomie
\nWyobra\u017a sobie reporta\u017c o zmar\u0142ych znanych sportowcach. Pokazujemy na przemian najpierw ich groby, a potem jakie\u015b zdj\u0119cie z ich przesz\u0142o\u015bci. Zabieg celowy, rozpoznawalny przez odbiorc\u0119.<\/p>\n

Nie powtarzaj (miejsc, sytuacji, scen)<\/strong><\/font>
\n

\"Nie<\/a>

Obydwa zdj\u0119cia dotycz\u0105 podobnej sytuacji i miejsca. Trzeba zdecydowa\u0107 si\u0119 na jedno.<\/p><\/div><\/p>\n

Opowiedz co\u015b nowego<\/strong><\/font>
\nMariusz Forecki<\/a> podczas oceniania zdj\u0119\u0107 cz\u0119sto wypowiada „ale to ju\u017c wiemy, tu nie ma nic nowego!<\/em>„. I ma racj\u0119. <\/p>\n

Reporta\u017c o procesji Bo\u017cego Cia\u0142a mo\u017cna wykona\u0107 na setki sposob\u00f3w: o ludziach, o ksi\u0119\u017cach, o dzieciach, o kwiatach, o atmosferze. Gwint, aby do kosza wyrzuca\u0107 wszystko co sztampowe i znajome. Ksi\u0105dz nios\u0105cy monstrancj\u0119 – znamy tak\u0105 scen\u0119 – kosz. Dzieci rzucaj\u0105ce kwiaty w procesji – znamy tak\u0105 scen\u0119, kosz. Ale dzieci rzucaj\u0105ce kwiaty dla zabawy po zako\u0144czeniu procesji, to by\u0142o co\u015b nowego, odkrywczego, za co zosta\u0142 nagrodzony Tomasz Tomaszewski. Sam wyb\u00f3r tematu te\u017c ma znaczenie – im bardziej popularny, tym wi\u0119ksza konkurencja i mniejsza szansa na wyr\u00f3\u017cnienie si\u0119.
\n

\"Opowiedz<\/a>

Ju\u017c wiemy jak wygl\u0105da wy\u0142adunek dar\u00f3w. Dziewczyny, kt\u00f3re przyjecha\u0142y z nimi w naczepie, to co\u015b nowego...<\/p><\/div>
\nUtrzymaj rytm<\/strong><\/font>
\nZdj\u0119cia pasuj\u0105ce do siebie warto roz\u0142o\u017cy\u0107 „rytmicznie”. Na poni\u017cszym przyk\u0142adzie po\u0142\u0105czono zdj\u0119cia o podobnych cechach (miejsce i kolorystyka) na grupy:
\n– z wa\u0142\u00f3w przeciw powodziowych,
\n– ze szko\u0142y dla powodzian.
\n

\"Rytm<\/a>

Rytm 111222. To mog\u0142yby by\u0107 2 r\u00f3\u017cne reporta\u017ce.<\/p><\/div><\/p>\n

\"Rytm<\/a>

Rytm 121212. Dwa miejsca akcji, ale jeden reporta\u017c. W tym przypadku ten rytm lepiej \u0142\u0105czy zdj\u0119cia.<\/p><\/div>\n

Warto przestawia\u0107 zdj\u0119cia i eksperymentowa\u0107. Najpopularniejsze „rytmy” uk\u0142adania zdj\u0119\u0107 w reporta\u017cu to: 111111, 121212, 111222, 123123, 112211.<\/p>\n

Utrzymaj narracj\u0119, nawet kosztem eliminacji zdj\u0119\u0107<\/strong><\/font>
\nZdarza si\u0119, \u017ce pracuj\u0105c nad materia\u0142em, wykona si\u0119 GENIALNE zdj\u0119cie. Tak \u015bwietne, \u017ce dosta\u0142oby nagrod\u0119 Word Press Photo. Problem polega na tym, \u017ce taka fotografia cz\u0119sto NIE PASUJE do pozosta\u0142ych… Reporta\u017c musi opowiada\u0107 o jednym temacie, posiada\u0107 narracj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 tylko z wybranym tematem. <\/p>\n

W jednym z konkurs\u00f3w fotograficznych wyr\u00f3\u017cniony zosta\u0142 reporta\u017c o kontenerach i mieszkaj\u0105cych w nich \u017co\u0142nierzach na misji. Jak wypowiada\u0142 si\u0119 kto\u015b z cz\u0142onk\u00f3w jury – m\u00f3g\u0142 on wygra\u0107 pierwsze miejsce, gdyby tylko autor pomin\u0105\u0142 w reporta\u017cu jedno zb\u0119dne zdj\u0119cie.<\/p>\n

Usp\u00f3jnij kadrowanie<\/strong><\/font>
\nNajlepiej zdecyduj si\u0119 dla wszystkich zdj\u0119\u0107 na:
\n– poziome kadry (lub pionowe),
\n– te same proporcje kadrowania (np. 5×3).
\n

\"Sp\u00f3jno\u015b\u0107<\/a>

Pionowy kadr nie pasuje do pozosta\u0142ych, burzy sp\u00f3jno\u015b\u0107 reporta\u017cu<\/p><\/div><\/p>\n

Maksymalnie 7 zdj\u0119\u0107<\/strong><\/font>
\nUwa\u017cam, \u017ce 5-7 zdj\u0119\u0107, to optimum. Taka ilo\u015b\u0107 pozwala stworzy\u0107 narracj\u0119, ale nie przynudza odbiorcy. Wymusza dyscyplin\u0119 – trzeba odrzuci\u0107 przeci\u0119tne zdj\u0119cia. W regulaminach konkurs\u00f3w fotograficznych jest wym\u00f3g ograniczenia d\u0142ugo\u015bci reporta\u017cu z regu\u0142y do 6-7 klatek.<\/p>\n

Utrzymaj uwag\u0119<\/strong><\/font>
\n

\"Utrzymaj<\/a>

Pierwsze, trzecie i ostatnie zdj\u0119cie s\u0105 najwa\u017cniejsze<\/p><\/div>
\nKomponowanie reporta\u017cu jest tak\u017ce jak wymy\u015blanie reklamy. Pierwsze zdj\u0119cie jest najwa\u017cniejsze. Od niego zale\u017cy, czy odbiorca zainteresuje si\u0119 reszt\u0105. Najtrudniej je wybra\u0107. Powinno by\u0107 pocz\u0105tkiem narracji, a jednocze\u015bnie bardzo atrakcyjne i dzia\u0142a\u0107 wed\u0142ug zasady AIDA<\/a>. <\/p>\n

Rol\u0105 trzeciego zdj\u0119cia jest utrzymanie zainteresowania. Sprawienie, aby reporta\u017c by\u0142 ogl\u0105dany dalej. Ostatnie natomiast ma by\u0107 ostatecznym potwierdzeniem wysokiej jako\u015bci materia\u0142u, ma sk\u0142oni\u0107 do oceny „wow! ale ten reporta\u017c by\u0142 dobry!”. <\/p>\n

Usp\u00f3jnij kolory<\/strong><\/font>
\nWykonuj\u0105c reporta\u017c w r\u00f3\u017cnych porach dnia, miejscach i o\u015bwietleniu uzyskamy odmienn\u0105 kolorystyk\u0119 i styl. To mo\u017ce zaburzy\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107 reporta\u017cu. Czasami jedno zdj\u0119cie tak bardzo odbiega wizualnie od pozosta\u0142ych, \u017ce trzeba z niego zrezygnowa\u0107. Nawet je\u017celi jest bardzo ciekawe. <\/p>\n

\"Zdj\u0119cie<\/a>

Wykonane przy sztucznym o\u015bwietleniu. Ka\u017cde z nich ma inn\u0105 barw\u0119 \u015bwiat\u0142a. Uwag\u0119 rozpraszaj\u0105 ostre kolory - czerwony i niebieski. Z drugiej strony zdj\u0119cia kolorowe wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 \u017cywsze i bardziej naturalne. Postacie na zdj\u0119ciu nr 3 maj\u0105 ZBYT \u017b\u00d3\u0141TE twarze w stosunku do innych zdj\u0119\u0107<\/p><\/div>\n

Innym rozwi\u0105zaniem tego problemu mo\u017ce by\u0107 konwersja do czerni i bieli:
\n

\"Zdj\u0119cie<\/a>

Po konwersji do czerni i bieli udaje si\u0119 uzyska\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107 wizualn\u0105, brak r\u00f3\u017cnic w kolorach. Przy okazji pozbywamy si\u0119 rozpraszaj\u0105cych barw, mo\u017cna skupi\u0107 si\u0119 na ruchu \u0107wicz\u0105cych Chi\u0144czyk\u00f3w. <\/p><\/div>
\n
\nChc\u0105c utrzyma\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107 wizualn\u0105 wielu fotograf\u00f3w stosuje zasad\u0119 „1+1=1”, czyli u\u017cywaj\u0105 jedno body i jeden obiektyw. Pedantyczni arty\u015bci posuwaj\u0105 si\u0119 dalej. Fotografuj\u0105 z tak\u0105 sam\u0105 przes\u0142on\u0105 (na przyk\u0142ad f 1.4). Wtedy g\u0142\u0119bia ostro\u015bci oraz winieta s\u0105 na wszystkich zdj\u0119ciach takie same. <\/p>\n

Eskimos musi zrozumie\u0107<\/strong><\/font>
\n\"Zdj\u0119cie<\/a>
\nJe\u017celi chcesz, aby zdj\u0119cia trafi\u0142y do szerszej publiczno\u015bci, to unikaj symboli i tekst\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zrozumia\u0142e tylko dla Twoich rodak\u00f3w. Ka\u017cdy kto obejrzy reporta\u017c powinien zrozumie\u0107 o co w nim chodzi – bez wzgl\u0119du na to, czy to eskimos, hindus czy nigeryjczyk.
\nZdj\u0119cie obok chcia\u0142em doda\u0107 do reporta\u017cu o powodzi, wydawa\u0142o si\u0119 „inne”, przyjemne. Ale z tego b\u0142\u0119du wyprowadzi\u0142 mnie kolega. Co to jest STRA\u017b? Sk\u0105d taki eskimos ma to wiedzie\u0107?<\/p>\n

Pu\u0142apka – zdj\u0119cia, kt\u00f3re si\u0119 Tobie podobaj\u0105<\/strong><\/font>
\n\"samozachwyt\"<\/a>
\nNa zdj\u0119ciu obok przedstawione s\u0105 2 plany (wn\u0119trze wozu oraz teren powodzi). Dodatkowo dzi\u0119ki „pomys\u0142owemu, genialnemu skadrowaniu przez fotografa” uda\u0142o si\u0119 w lusterku uchwyci\u0107 wzrok stra\u017caka. „Co za pomys\u0142owe zdj\u0119cie! Musz\u0119 je doda\u0107 do reporta\u017cu<\/em>„. I tu tkwi pu\u0142apka „emocjonalnej samooceny”.<\/p>\n

Je\u017celi wykonanie jakiego\u015b kadru kosztowa\u0142o Ciebie du\u017co starania lub jest efektem wysilenia Twoich szarych kom\u00f3rek, to b\u0105d\u017a wobec niego szczeg\u00f3lnie krytyczny. Sprawd\u017a czy spe\u0142nia wszystkie wymogi komponowania reporta\u017cu. Je\u017celi nie, to wywal \u015bmia\u0142o. W przypadku braku \u015bmia\u0142o\u015bci poznaj opini\u0119 innych os\u00f3b. <\/p>\n

Na ko\u0144cu ka\u017cdy reporta\u017c warto skonfrontowa\u0107 w mniejszym gronie przed upublicznieniem. Najlepiej je\u017celi oceni je inny znajomy fotograf. Fora dyskusyjne, to nie jest dobre miejsce do selekcji zdj\u0119\u0107 – internauci najch\u0119tniej zostawiaj\u0105 tylko te z \u0142adnymi paniami, to sp\u0142aszcza narracj\u0119. \ud83d\ude09<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Klatka z filmu „War photographer” przedstawia Jamesa Nachtweya, kt\u00f3ry w swoim mieszkaniu komponuje z wykonanych zdj\u0119\u0107 reporta\u017c. Jest on wybitnym …<\/span> Continue Reading →<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,5],"tags":[90,91,330,326,119,130,131,151,197,210,228,283,319,320],"class_list":["post-573","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fotoreportaz","category-uncategorized","tag-fotografia-blog","tag-fotografie","tag-fotoreportaz","tag-james-nachtwey","tag-james-natchway","tag-komponowanie","tag-kompozycja","tag-mariusz-forecki","tag-plan-ogolny","tag-powodz","tag-reportaz","tag-tomasz-tomaszewski","tag-zblizenie","tag-zdjecia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=573"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1808,"href":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/573\/revisions\/1808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/impresjee.pl\/fotografia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}